Sun’iy intellekt va sun’iy yo‘ldoshlar O‘zbekistonda suv resurslarini boshqarishga qanday yordam bermoqda?
Sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari va sun’iy intellekt ekinlar holatini kuzatish, suv resurslari bilan bog‘liq muammolarni aniqlash va qishloq xo‘jaligi yerlarini monitoring qilishga yordam beradi.
Toshkentda Butunjahon paxta kuni va dengizga chiqish imkoniyati bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlarda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash masalalariga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi. Unda “O‘zbekkosmos” vakillari sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari va sun’iy intellektdan ushbu yo‘nalishdagi muammolarni hal etishda foydalanish imkoniyatlari haqida so‘z yuritdi.
Sun’iy yo‘ldoshlar ekinlarni kuzatishga qanday yordam beradi?
Sun’iy yo‘ldoshlardan olingan tasvirlar orqali dalalarda qanday ekinlar yetishtirilayotganini aniqlash, ularning rivojlanishini kuzatish va muammolar kuzatilayotgan hududlarni aniqlash mumkin. Sun’iy intellekt esa ushbu ma’lumotlarni qayta ishlash hamda bug‘doy, g‘o‘za va boshqa ekin turlarini tasniflashga yordam beradi.
Bu texnologiyalar amaliyotda ham qo‘llanilmoqda. 2025-yil iyul oyida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev so‘nggi ikki yil davomida kosmik monitoring orqali 4 million gektardan ortiq qishloq xo‘jaligi yerlari qamrab olinganini ma’lum qilgan edi.
Kosmik texnologiyalar suv resurslarini nazorat qilishga qanday yordam beradi?
Sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlaridan suv omborlarini kuzatishda ham foydalaniladi. Ular yerdan olib boriladigan o‘lchovlar bilan birgalikda suv yuzasidagi va sathidagi o‘zgarishlarni kuzatish, shuningdek, gidrotexnik inshootlar holatini baholash imkonini beradi.
Masalan, “O‘zbekkosmos” Farg‘ona viloyati hokimligi bilan hamkorlikda qishloq xo‘jaligi yerlari, bog‘lar va suv omborlarini monitoring qilmoqda. Olingan ma’lumotlar Space Water Monitoring platformasiga integratsiya qilinadi. Mutaxassislar suv omborlarining haqiqiy sig‘imini aniqlash va loyqa cho‘kishi natijasidagi o‘zgarishlarni baholash uchun ham o‘lchovlar olib boradi.
Yana bir misol – Ohangaron suv ombori. Uni o‘rganishda mutaxassislar sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari va batimetrik o‘lchovlardan foydalanib, raqamli uch o‘lchamli model yaratmoqda. Bu model suv sathining turli darajalarida suv omboridagi suv hajmini hisoblash imkonini beradi.
Bu amalda qanday foyda beradi?
Fermerlar uchun sun’iy yo‘ldosh monitoringi dalalardagi muammolarni ertaroq aniqlash, ekinlar holatini baholash va qo‘shimcha sug‘orishga ehtiyoj seziladigan hududlarni belgilashga yordam berishi mumkin. Bu, ayniqsa, o‘z vaqtida sug‘orishga bog‘liq bo‘lgan g‘o‘za va bug‘doy yetishtirishda muhimdir.
Suv xo‘jaligi mutaxassislari esa ushbu texnologiyalar yordamida suv zaxiralari haqida batafsilroq ma’lumot olishi, suv omborlaridagi o‘zgarishlarni kuzatishi va mavjud resurslardan foydalanishni aniqroq rejalashtirishi mumkin.
Kosmik monitoring O‘zbekiston oldidagi muhim vazifalardan birini hal qilish uchun qo‘shimcha imkoniyat yaratadi: suv resurslari qayerda joylashganini, ular qanday o‘zgarayotganini va ulardan qanday qilib oqilona foydalanish mumkinligini aniqroq tushunish.
Ommabop
Robototexnika bo‘yicha eng yaxshilar: O‘zbekiston terma jamoasi Incheonda oltin medalni qo‘lga kiritdi
O‘zbekiston terma jamoasi 7–10-oktabr kunlari Janubiy Koreyaning Incheon shahrida bo‘lib o‘tgan FIRST Global Challenge 2026 xalqaro robototexnika musobaqasida birinchi o‘rinni egalladi.
Markaziy Osiyoning besh davlati robototexnika bo‘yicha jahon maydonida
Qozog‘iston, Qirg‘iziston, O‘zbekiston, Tojikiston va Turkmaniston Janubiy Koreyaning Incheon shahrida bo‘lib o‘tadigan FIRST Global Challenge 2026 musobaqasida Markaziy Osiyo nomidan qatnashadi.
Amazon Leo sun’iy yo‘ldosh interneti O‘zbekistonda ishga tushdi
Amazon Leo sun’iy yo‘ldosh interneti O‘zbekistonda foydalanishga topshiriladi. U an’anaviy tarmoqlar imkoniyati cheklangan chekka hududlar va obyektlarni internetga ulashga yordam beradi.